Kompresör Rehberi & Teknik Servis

Vidalı bir hava kompresörünün kalbi, basınçlı havanın üretildiği yer olan vida bloğudur (Air-End). Birbiriyle temas etmeden mikron mertebesindeki hassas toleranslarla dönen erkek ve dişi rotorlardan oluşan vida grubu, kompresörün en pahalı ve en kritik bileşenidir.

Vida grubu düzenli kontrol edilmediğinde veya bakım zamanı geciktiğinde rulmanlar dağılır, rotorlar birbirine ve gövdeye sürterek vida bloğu kilitlenir (sarar). Kilitlenen bir vida bloğunun tamiri hem çok daha masraflı olur hem de fabrikanın günlerce kompresörsüz kalarak durmasına yol açar.

1. Vida Grubu Revizyon Zamanı Geldiğini Gösteren 4 Kritik Belirti

• Metalik Uğultu ve Sürtünme Sesi: Kompresör çalışırken vida bloğundan gelen ıslık, tiz uğultu veya bilye sürtme sesi rulman boşluklarının bozulduğunu haber verir.
• Gövde Titreşiminin (Vibrasyon) Artması: Titreşim ölçüm cihazı ile yapılan kontrollerde vida bloğu vibrasyon değerlerinin ISO limitlerinin üzerine çıkması.
• Aşırı Isınma (Hararet): Rotorlar arasındaki toleransların bozulması sonucu sürtünme ısısının artması ve yağın hızlı kömürleşmesi.
• Basınç ve Debi Düşüşü: Rotor alın boşlukları açıldığı için havanın geri kaçması (iç kaçak) ve kompresörün geç basınca girmesi.

2. Kaç Saatte Bir Vida Revizyonu Yapılmalıdır?

Kompresör üreticileri vida bloğu ana rulmanlarının (SKF / FAG eğik temaslı bilyalı ve silindirik makaralı rulmanlar) çalışma ömrünü genellikle 20.000 ile 30.000 çalışma saati (veya ortalama 4-5 yıl) olarak belirler. Bu süre dolduğunda, vida bloğu ses yapmasa bile önleyici bakım kapsamında revizyona alınmalıdır.

3. DNZ Kompresör Atölyesinde Vida Grubu Revizyon Aşamaları

DNZ Kompresör Adana merkez revizyon atölyemizde vida blokları şu hassas adımlarla yenilenir:

1. Söküm ve Kusur Tespiti: Vida bloğu özel hidrolik çektirmelerle dikkatlice parçalarına ayrılır; rotor yüzeyleri, gövde cidarları ve şaft aşınmaları mikrometre ve komparatörle ölçülür.
2. Ultrasonik Kimyasal Temizlik: Karbonlaşmış yağ tortuları ve kireçlenmeler özel kimyasal kazanlarda rotorlara zarar vermeden temizlenir.
3. Rulman ve Keçe Değişimi: Eski rulmanlar yerine orijinal SKF veya FAG C3 boşluklu yüksek devir kompresör rulmanları, rotor milleri ise PTFE çift dudaklı viton yağ keçeleri ile yenilenir. Rulman montajında kesinlikle çekiç kullanılmaz; rulmanlar indüksiyonlu rulman ısıtıcısı ile hassas ısıtılarak yuvasına oturtulur.
4. Aksiyel ve Radyal Boşluk (Şim) Ayarı: Vida bloğunun en kritik aşamasıdır. Rotor alın boşluğu (backlash) üretici toleransı olan 0.03 mm – 0.05 mm aralığına mikronluk şim pulları ile kalibre edilir.
5. Test ve Balans: Revizyonu tamamlanan kafa atölyemizde test standına bağlanır; sızdırmazlık, yağ basıncı, ses ve vibrasyon testlerinden 100 tam puan aldıktan sonra montaja hazır hale getirilir.

Bir fabrika, atölye veya imalathane kurarken ya da mevcut hava kapasitesini artırırken yapılan en kritik yatırımlardan biri hava kompresörü seçimidir. Yanlış kapasitede seçilen bir kompresör iki büyük probleme yol açar:

1. Kapasite Yetersiz Kalırsa: Makineler gerekli basınca ulaşamaz, üretim durur, kompresör sürekli %100 yükte çalışarak hararet yapar ve erken yıpranır.
2. Gereğinden Fazla Büyük Seçilirse: İlk satın alma maliyeti çok yükselir ve kompresör sürekli boşta çalışarak (idle running) işletmeye her ay on binlerce lira boşa elektrik faturası ödetir.

Bu rehberde, DNZ Kompresör mühendislik ekibimizin kullandığı doğru kompresör seçim adımlarını ve formüllerini açıklıyoruz.

1. Toplam Hava Tüketimi (Serbest Hava Verimi – FAD) Hesabı

Kompresör seçiminde en sık yapılan hata sadece motor gücüne (kW veya HP) bakmaktır. Oysa kompresörün ürettiği gerçek iş, dakikada bastığı havanın hacmidir (m³/dk veya lt/dk). Buna FAD (Free Air Delivery – Serbest Hava Verimi) denir.

Hesaplama Adımları:

• Tesisinizde basınçlı hava tüketen tüm ekipmanların (CNC tezgahları, boya tabancaları, pnömatik pistonlar, paketleme makineleri, zımparalar vb.) kataloglarındaki hava tüketim değerlerini toplayın.
• Eş Zamanlılık Faktörü (Katsayısı): Tüm makineler aynı anda %100 kapasiteyle çalışmaz. Tesis tipine göre bu katsayı genellikle 0.60 ile 0.85 arasındadır.
• Emniyet ve Hat Kaçağı Payı: Boru hatlarındaki kaçaklar ve ilerideki kapasite artışları için toplam değere en az %20 – %25 emniyet payı eklenmelidir.

Formül:
Gereken Kompresör Debisi (m³/dk) = (Tüm Makinelerin Tüketim Toplamı) × (Eş Zamanlılık Katsayısı) × 1.25

2. İhtiyaç Duyulan Çalışma Basıncının (Bar) Belirlenmesi

Tesisinizde en yüksek basınçla çalışan makine hangisidir? Çoğu sanayi makinesi 6 – 6.5 bar basınca ihtiyaç duyar.

• Hat boyu boru sürtünme kayıpları: ~ 0.5 bar
• Hava kurutucusu ve filtre basınç düşüşleri: ~ 0.5 bar
• Bu durumda makinelerinizin 6.5 bar ile çalışması için kompresörünüzün en az 7.5 – 8 bar maksimum basınca sahip olması gerekir.
• Önemli Kural: İhtiyacınız yoksa kompresörü yüksek basınçta (örneğin 10 veya 13 bar) çalıştırmayın! Her 1 bar ilave basınç artışı, kompresörün elektrik tüketimini yaklaşık %7 artırır.

3. Motor Gücü (kW) ve Kompresör Tipi Karşılaştırması

4. Sabit Hızlı mı İnvertörlü (VSD) Kompresör mü?

Eğer işletmenizin hava tüketimi gün içinde sürekli dalgalanıyorsa (vardiyalara göre değişiyorsa), Frekans İnvertörlü (VSD) vidalı kompresörler motor hızını ihtiyaca göre otomatik ayarlayarak %25 ile %35 arasında net elektrik tasarrufu sağlar.

Vidalı hava kompresörlerinde en sık karşılaşılan ve işletmelerde pnömatik makinelere, boyahanelere veya CNC tezgahlarına en çok zarar veren teknik arızaların başında hava hattına yağ basma (yağ atma) sorunu gelir. Kompresörün bastığı basınçlı havada aşırı yağ buharı veya sıvı yağ görülmesi, hem kompresör yağının hızla eksilip hararet yapmasına neden olur hem de üretim hattındaki ürünlerin yağ ile kontamine olmasına yol açar.

Peki vidalı kompresör neden hava hattına yağ atar? DNZ Kompresör Adana teknik servis ekibimiz tarafından sahada en sık tespit edilen 5 temel neden ve teknik çözüm adımları şunlardır:

1. Hava / Yağ Separatör Filtresinin Ömrünü Tamamlaması veya Delinmesi

Vidalı kompresörlerde yağ ve hava karışımı vida bloğunda oluştuktan sonra separatör tankına girer. Burada mekanik ayrıştırmadan sonra geriye kalan mikronik yağ partikülleri separatör filtresi tarafından tutulur. Kaliteli bir separatör, hava çıkışındaki artık yağ miktarını 1 – 3 mg/m³ seviyesinin altına düşürür.

• Belirti: Kompresör yağ tüketimi aniden fırlar, hava tankı tahliyesinden veya kurutucu filtrelerinden sarı/kahverengi yoğun yağ akar.
• Sebep: Separatörün kullanım saati (genellikle 2000 veya 4000 saat) aşılmış, filtre tıkanmış ve yüksek fark basıncı (Delta P > 1 bar) nedeniyle filtre kağıdı yırtılmış/delinmiştir.
• Çözüm: Orijinal mikron değerine sahip yeni separatör filtresi takılmalı, separatör tankı içi tortulardan arındırılmalıdır.

2. Yağ Geri Emiş (Scavenge Line) Hattının Tıkanması

Separatör filtresinin dibinde biriken yağ, ince bir bakır veya teflon boru ile tek yönlü bir çekvalf üzerinden tekrar vida grubunun emiş ağzına çekilir. Bu hatta Scavenge Hattı (Yağ Geri Dönüş Hattı) denir.

• Belirti: Separatör filtresi yeni değiştirilmiş olmasına rağmen kompresör hala yağ basmaya devam eder.
• Sebep: Geri emiş borusunun ucundaki küçük orifis (meme) veya hat üzerindeki çekvalf pislik/karbon tortusu ile tıkanmıştır. Yağ vida grubuna geri çekilemediği için basınçlı hava ile birlikte hatta kaçar.
• Çözüm: DNZ Kompresör teknisyenlerimiz scavenge borusunu, gözetleme camını ve çekvalfi sökerek ultrasonik veya kimyasal yıkama ile temizler, orifis açıklığını kalibre eder.

3. Kartere / Depoya Aşırı Yağ Doldurulması

İşletmelerde sıklıkla yapılan kullanıcı hatalarından biri, kompresör çalışırken veya stop eder etmez aceleyle seviye camını kontrol edip aşırı yağ ilave etmektir.

• Sebep: Yağ tankı maksimum çizgisinin üzerinde doldurulduğunda, separatör tankı içindeki hava hacmi daralır ve siklonik (mekanik) ayrıştırma gerçekleşemez. Yağ doğrudan filtreye hücum ederek filtreyi boğar ve hatta kaçar.
• Çözüm: Kompresör durdurulduktan 15 dakika sonra seviye kontrol edilmeli, fazla yağ tahliye vanasından boşaltılarak seviye camının tam ortasına (iki çizgi arasına) getirilmelidir.

4. Minimum Basınç Valfinin (MPV) Bozulması

Minimum basınç valfi, separatör tankı içindeki basınç en az 4 – 4.5 bar seviyesine ulaşmadan havanın dış hatta çıkmasına izin vermez. Bu iç basınç, yağın sistemde düzgün sirküle olmasını ve separatörün doğru çalışmasını sağlar.

• Sebep: MPV yayı kırıldığında veya valf contası kaçırdığında kompresör 0 bar basınca karşı boşta kalkış yapar gibi çalışır; bu durum separatörde aşırı hızlanmaya (blow-off) ve yağın doğrudan dışarı fırlamasına sebep olur.
• Çözüm: Minimum basınç valfi sökülüp tamir takımı (yay, o-ring, conta) yenilenmeli veya gerekiyorsa komple valf grubu değiştirilmelidir.

5. Yanlış veya Kalitesiz Kompresör Yağı Kullanımı (Köpürme)

Vidalı kompresörler aşırı sürtünme ve yüksek sıcaklık altında çalışır. Bu nedenle yalnızca köpük önleyici katkılı, yüksek termal stabiliteye sahip ISO VG 46 veya 68 vida kompresör yağı kullanılmalıdır.

• Sebep: Standart hidrolik yağı veya motor yağı koyulduğunda yağ anında köpürür. Köpüren yağ separatör filtreden sıvı gibi sızarak tüm fabrikanın hava borularını doldurur.
• Çözüm: Sistem tamamen yıkanmalı, orijinal vidalı kompresör yağı ile doldurulmalı ve separatör filtresi yenilenmelidir.

Hava tankları, kompresörün ürettiği basınçlı havayı depolayan, basınç dalgalanmalarını sönümleyen ve kompresörün dinlenmesini sağlayan basınçlı kaplardır. Ancak yüksek basınç altında çalışan bu tanklar, gerekli periyodik kontroller yapılmadığında işletmeler için ciddi bir patlama ve iş güvenliği riski taşır.

1. Hava Tankı Periyodik Kontrolü Yasal Olarak Zorunlu mudur?

Evet. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği gereğince basınçlı hava tankları yılda en az 1 kez akredite periyodik kontrol uzmanları ve makine mühendisleri tarafından test edilmek ve raporlanmak zorundadır. Yapılmayan kontrollerde ağır idari para cezaları ve tesis durdurma yaptırımları uygulanır.

2. Periyodik Kontrolde Hangi Testler Yapılır?

• Hidrostatik Basınç Testi: Hava tankı su ile doldurularak işletme basıncının 1.5 katı basınca tabi tutulur ve kaynak yerlerinde sızıntı/şişme olup olmadığı kontrol edilir.
• Ultrasonik Et Kalınlığı Ölçümü: Tankın gövde ve bombe sac kalınlıkları ölçülür. Zamanla alt kısımda biriken su korozyona (çürümeye) neden olarak sacı inceltmişse tank kullanım dışı bırakılır.
• Emniyet Ventili Kalibrasyon Testi: Tankın aşırı basınca maruz kalması durumunda havayı tahliye edecek emniyet ventilinin açma basıncı test edilir.
• Manometre Doğrulaması: Tank üzerindeki basınç göstergesinin doğruluğu kalibre edilmiş referans manometre ile kıyaslanır.

3. Hava Tankı Ömrünü Uzatmak İçin Kullanıcıya Düşen Görevler

Her gün mesai bitiminde tankın altındaki su tahliye vanası açılarak biriken kondens boşaltılmalıdır. Paslanmayı önlemenin en kesin yolu ise kompresör ile tank arasına ya da çıkışına otomatik zaman ayarlı tahliye valfi takmaktır.

Sertifikalı Hava Tankı Satışı, Basınç Testi ve Emniyet Ventili Değişimi İçin:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Bilgi Alın

Sanayi tesislerinde elektrik enerjisinin yaklaşık %20 ila %30’u basınçlı hava üretimi için harcanmaktadır. Ancak yapılan enerji verimliliği etütleri göstermektedir ki üretilen basınçlı havanın ortalama %25’i hava kaçakları nedeniyle boşa gitmektedir.

Görünmeyen ve duyulmayan küçük bir 3 mm çapındaki hava kaçağı, 7 bar basınçta yılda binlerce kilovatsaat elektrik tüketerek işletmenizin kârlılığını eritir. DNZ Kompresör olarak, tesisinizde enerji maliyetlerini düşürmenin yollarını paylaşıyoruz.

1. Hava Kaçağının İşletmeye Gerçek Maliyeti Nedir?

Basınçlı hava, elektrikten elde edilen en pahalı enerji formlarından biridir. Bir kompresörün 10 yıllık toplam sahip olma maliyetinin %75’ini elektrik tüketimi oluşturur. Kaçaklar nedeniyle kompresör sürekli yüke girmekte, hem aşırı elektrik tüketmekte hem de bakım ömrünü erken tüketmektedir.

2. En Sık Kaçak Görülen 5 Kritik Bölge

• Pnömatik Rekorlar ve Hortum Bağlantıları: Zamanla gevşeyen veya çatlayan poliüretan ve spiral hortum ek yerleri.
• Şartlandırıcı ve Filtre-Regülatör Grupları: Boşaltma vanaları arızalanmış veya gövdesi çatlamış FRL üniteleri.
• Hızlı Bağlantı Kaplinleri: İç o-ringi aşınmış hava jakları.
• Otomatik Tahliye Valfleri: Sürekli açık kalarak hava üfleyen arızalı su tahliyeleri.
• Eski Galvaniz Boru Hatları: Paslanarak diş diplerinden kaçak yapan çelik boru tesisatları (Alüminyum basınçlı hava boru sistemine geçilmelidir).

3. Ultrasonik Akustik Kaçak Tespiti

Gürültülü fabrika ortamlarında hava kaçaklarını çıplak kulakla tespit etmek imkansızdır. Ultrasonik kaçak tespit cihazları, insanın duyamayacağı 30-40 kHz aralığındaki türbülans seslerini yakalayarak kaçağın tam noktasını ve kaçak debisini santimetre hassasiyetinde belirler.

4. İnvertörlü (VSD) Kompresörlerin Tasarruf Gücü

Tesisinizde hava tüketimi gün içinde dalgalanıyorsa sabit hızlı bir kompresör sürekli boşa-yüke geçerek yüksek demeraj akımı çeker. Değişken hızlı sürücülü (VSD) vidalı kompresörler, motor devrini anlık hava ihtiyacına göre ayarlayarak %35’e varan elektrik tasarrufu sağlar.

Tesisinizde Basınçlı Hava Enerji Etüdü ve Verimlilik Danışmanlığı İçin Bize Ulaşın:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Bilgi Alın

Kompresör tarafından emilen atmosfer havası, içinde yüksek miktarda su buharı (nem) barındırır. Hava sıkıştırıldığında hacmi küçülür ancak içindeki nem miktarı aynı kalır. Bu durum basınçlı hava hattında yoğunlaşarak sıvı suya dönüşür. Hava kurutucusu kullanılmayan bir tesiste her gün onlarca litre su doğrudan üretim makinelerine akar.

1. Havadaki Nem İşletmenize Nasıl Zarar Verir?

• Pnömatik Silindir ve Valflerin Bozulması: Su, pnömatik komponentlerin içindeki fabrikasyon özel gresi yıkayarak kurutur ve piston keçelerinin yırtılmasına yol açar.
• Boya ve Yüzey İşlem Hataları: Elektrostatik toz boya veya yaş boya tabancalarından çıkan mikro su damlacıkları yüzeyde kabarcık ve dökülmelere neden olur.
• Lazer Kesim ve CNC Arızaları: Lazer kesim optik aynalarına su ve yağ buharı gitmesi pahalı merceklerin çatlamasına yol açar.
• Tesisat Paslanması: Boruların içinde pas oluşarak filtreleri ve regülatörleri tıkar.

2. Gazlı (Soğutmalı) Hava Kurutucuları

Endüstride en yaygın kullanılan tiptir. Havayı +3°C çiğlenme noktasına (dew point) kadar soğutarak içindeki nemi yoğunlaştırır ve otomatik drenaj valfiyle tahliye eder. Standart imalat, talaşlı üretim ve genel fabrika uygulamaları için fazlasıyla yeterlidir.

3. Kimyasal (Adsorpsiyonlu) Hava Kurutucuları

İçerisindeki alümina veya moleküler elek kurutucu tanecikleri sayesinde nemi kimyasal olarak hapseder. -40°C ile -70°C arasında ultra kuru hava sağlar. İlaç, gıda, elektronik çip imalatı ve kışın donma riski olan açık alan boru hatlarında zorunludur.

4. Hat Filtresi Kombinasyonunun Önemi

Hava kurutucusunun sağlıklı çalışması için kurutucu girişine 1 mikronluk genel hat filtresi, çıkışına ise 0.01 mikronluk yağ tutucu mikro filtre monte edilmelidir.

İşletmenize En Uygun Hava Kurutucusu ve Hat Filtresi Çözümleri İçin:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Uzmana Danış

Yeni bir kompresör yatırımı yaparken işletmelerin en çok kararsız kaldığı konu: “Pistonlu kompresör mü almalıyım yoksa vidalı kompresör mü?” sorusudur. Yanlış kompresör seçimi; ya yetersiz hava debisi nedeniyle üretimin aksamasına ya da gereksiz yüksek elektrik faturalarına neden olur.

Bu kılavuzda, iki kompresör tipinin çalışma mantığını, avantajlarını ve hangi işletmeler için uygun olduğunu net karşılaştırmalarla ortaya koyuyoruz.

1. Pistonlu Kompresör Nedir? Nerelerde Kullanılır?

Pistonlu kompresörler, otomobil motoruna benzer bir krank-biyel ve piston mekanizmasıyla havayı sıkıştırır. Genellikle 50 litreden 500 litreye kadar hava tankı üzerine monte edilmiş modellerdir.

• Çalışma Şekli: Kesintili (aralıklı) çalışmaya uygundur. %50 çalışma – %50 dinlenme döngüsü ile çalışmalıdır. Sürekli yük altında çalışırsa kafa aşırı ısınır ve segman sarar.
• Kullanım Alanları: Oto tamirhaneleri, lastikçiler, küçük marangoz atölyeleri, hobi atölyeleri ve gün içinde sürekli hava ihtiyacı olmayan işletmeler.
• Avantajları: İlk satın alma maliyeti düşüktür, bakımı basittir, yedek parçası ucuzdur.
• Dezavantajları: Çok gürültülü ve sarsıntılı çalışır, hava debisi sınırlıdır, havaya yağ karıştırma oranı yüksektir.

2. Vidalı Kompresör Nedir? Nerelerde Kullanılır?

Vidalı kompresörler, birbiri içine geçen iki helisel rotorun (erkek ve dişi vida) dönmesiyle havayı sürekli ve kesintisiz olarak sıkıştırır.

• Çalışma Şekli: %100 kesintisiz (7/24) çalışmaya göre dizayn edilmiştir. Hiç dinlenmeden günlerce tam yükte çalışabilir.
• Kullanım Alanları: Fabrikalar, CNC ve lazer kesim tezgahları, tekstil atölyeleri, ambalaj tesisleri, boyahaneler ve sürekli basınçlı havaya ihtiyaç duyan tüm sanayi kuruluşları.
• Avantajları: Çok sessizdir (kabinli yapı), titreşimsizdir, hava debisi çok yüksektir, enerji verimliliği mükemmeldir, hava içerisindeki yağ miktarı mikron seviyesindedir.
• Dezavantajları: İlk yatırım maliyeti pistonluya göre daha yüksektir.

3. Pistonlu ve Vidalı Kompresör Karşılaştırma Tablosu

Hangi Durumda Vidalı Kompresöre Geçmelisiniz?

İşletmenizde mevcut pistonlu kompresör sürekli çalışıyor ve hiç durmuyorsa, hava basıncı gün içinde sık sık 5-6 barın altına düşüyorsa veya boya/CNC işlerinizde nem ve yağ nedeniyle kalite hataları çıkıyorsa, vidalı kompresöre geçme zamanınız gelmiştir.

İşletmenizin Hava İhtiyacını Belirlemek ve Doğru Kompresör Seçimi İçin Bize Danışın:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Ücretsiz Danışmanlık

Sıfır kompresör fiyatlarının yükseldiği günümüzde, birçok imalatçı ve atölye maliyetleri düşürmek adına ikinci el kompresör tercih etmektedir. Doğru seçilmiş, testleri yapılmış ve garantili bir 2. el kompresör işletmeye büyük bütçe avantajı sağlar. Ancak kontrol edilmeden alınan ikinci el bir makine, kısa sürede vida bloğu arızası veya hava tankı delinmesi gibi beklenmedik yüksek maliyetler doğurabilir.

DNZ Kompresör teknik ekibi olarak, 2. el vidalı veya pistonlu kompresör alırken dikkat etmeniz gereken 7 altın kuralı paylaşıyoruz.

1. Vida Bloğu (Air-End) Boşluk ve Titreşim Testi

Vidalı kompresörün en kritik organı vida bloğudur. Satın almadan önce kompresör mutlaka çalıştırılmalı ve yük altına sokulmalıdır. Vida bloğundan normalin üzerinde bir inleme, sürtünme sesi veya aşırı titreşim geliyorsa rulmanlar bitmiş demektir. Revizyon görmemiş ve geçmişi bilinmeyen vida grupları ciddi risk taşır.

2. Toplam Çalışma Saati vs. Yükte Çalışma Saati

Elektronik kontrol panelinde iki farklı saat bulunur: Toplam Çalışma Saati ve Yükte Çalışma Saati. Önemli olan kompresörün kaç saat yük altında (basınç üreterek) çalıştığıdır. Örneğin 15.000 toplam saatte olup sadece 6.000 saat yükte çalışmış bir kompresör oldukça diri bir kondisyondadır.

3. Hava Tankının Basınç Testi ve Et Kalınlığı

İkinci el kompresör hava tankı ile birlikte alınıyorsa tankın iç korozyonu mutlaka incelenmelidir. Yıllarca suyu boşaltılmamış hava tanklarında alt kısımdan çürüme başlar. Ultrasonik et kalınlığı ölçüm cihazı ile tank sac kalınlığı test edilmeli ve kaynak yerlerinde çatlak/yama olmamalıdır.

4. Elektrik Motoru ve Çektiği Amper Değerleri

Kompresör maksimum çalışma basıncına (örneğin 8 bar veya 10 bar) ulaştığında pensampermetre ile elektrik motorunun çektiği akım ölçülmelidir. Çekilen akım motor etiketindeki nominal akım değerini aşmamalıdır. Aşırı akım çekişi vida bloğunda kasıntı veya motor rulmanında aşınma işaretidir.

5. Yağ Kaçakları ve Separatör Durumu

Kompresör kabini açıldığında alt tavada yağ birikintisi, hortumlarda çatlak veya vida gövdesinde yağ terlemesi olup olmadığı kontrol edilmelidir. Hava çıkış vanasından beyaz duman veya yağ damlacıkları geliyorsa separatör filtre delinmiş demektir.

6. Marka ve Yedek Parça Bulunabilirliği

Piyasada yedek parçası bulunmayan, ithalatçısı çekilmiş veya atıl markalardan uzak durulmalıdır. Dalgakıran, Atlas Copco, Ekomak, Lupamat, Hertz, Kaeser, Yiğitsan, Aydın Trafo gibi yaygın servis ve yedek parça ağı olan markalar tercih edilmelidir.

7. Çalışma Garantisi ve Teknik Servis Güvencesi

İkinci el kompresör şahıslardan değil, teknik atölyesi ve servis ekibi olan kurumsal firmalardan alınmalıdır. Revizyonu yapılmış, basınç testleri tamamlanmış ve çalışma garantisi verilen makineler tercih edilmelidir.

Garantili İkinci El Vidalı Kompresör Fiyatları ve Stok Bilgisi İçin:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Stok Sorun

Vidalı hava kompresörlerinde özellikle yaz aylarında ve yoğun üretim dönemlerinde en sık karşılaşılan arıza hararet (yüksek sıcaklık uyarısı) nedeniyle kompresörün kendini korumaya alıp stop etmesidir. Kompresörün aniden durması, tüm fabrikanın basınçlı hava hattının kesilmesine ve ciddi üretim kayıplarına yol açar.

Bu yazımızda vidalı kompresörlerin neden hararet yaptığını, hangi parçaların arızalandığını ve kalıcı çözüm yollarını detaylı olarak açıklıyoruz.

Vidalı Kompresör İçin İdeal Çalışma Sıcaklığı Nedir?

Vidalı kompresörlerde vida bloğuna enjekte edilen yağ, hem sürtünmeyi önler hem de sıkıştırma sırasında açığa çıkan yüksek ısıyı emer. Normal çalışma şartlarında kompresörün çıkış sıcaklığı 75°C ile 85°C arasında olmalıdır.

• 90°C – 95°C: Sıcaklık yükseliyor, önlem alınmalıdır.
• 100°C: Yüksek sıcaklık ön alarmı (Warning).
• 105°C – 110°C: Kritik sıcaklık sınırı; elektronik kontrol ünitesi vida bloğunun kilitlenmesini önlemek için makineyi anında acil stopa (Fault Trip) geçirir.

Kompresör Neden Hararet Yapar? En Yaygın 5 Neden

1. Yağ Soğutma Radyatörünün Tıkanması

Endüstriyel tesislerdeki toz, pamukçuk, talaş veya boya zerrecikleri kompresörün alüminyum radyatör peteklerine yapışır. Petekler tıkandığında soğutma fanı havayı geçiremez ve yağ soğumaz. Çözüm: Radyatörün petekleri basınçlı hava ve özel kimyasal spreyler ile dıştan içe doğru temizlenmelidir.

2. Termostatik Valfin Kilitlenmesi

Termostatik valf, motorun termostatı gibi çalışır. Yağ soğukken radyatöre göndermez, yağ ısındığında (genellikle 71°C üzeri) açılarak yağı radyatöre yönlendirir. Valf mekanik olarak kapalı konumda sıkışırsa yağ radyatöre gidemez ve sıcaklık saniyeler içinde 100°C’yi aşar.

3. Yanlış veya Ömrünü Tamamlamış Yağ Kullanımı

Vidalı kompresörlerde kesinlikle standart motor yağı veya hidrolik yağ kullanılmamalıdır. Yüksek devir ve sıcaklığa dayanıklı vidalı kompresör yağı kullanılmalıdır. Viskozitesini kaybetmiş, kömürleşmiş veya eksilmiş yağ vida bloğunu soğutamaz.

4. Separatör ve Yağ Filtresinin Tıkanması

Yağ filtresi tıkandığında vida bloğuna yeterli debide yağ basılamaz. Yağsız kalan vida profilleri aşırı sürtünme ısısı üretir. Separatör tıkandığında ise iç basınç yükselerek motor yükünü ve kompresör sıcaklığını artırır.

5. Kompresör Odasında Yetersiz Havalandırma

Özellikle Adana ve Çukurova’nın 40°C’yi aşan yaz sıcaklarında, kompresör odasında yeterli hava tahliyesi yoksa kompresör kendi attığı sıcak havayı tekrar emer. Kompresör dairesinde sıcaklık 45°C’yi bulduğunda hararet kaçınılmazdır.

Hararet Durumunda Ne Yapılmalıdır?

1. Kompresörü kapatıp ana şalterden elektriği kesin.
2. Gövdenin ve radyatörün soğumasını bekleyin; kesinlikle basınçlı sisteme ve sıcak yağa dokunmayın.
3. Yağ seviyesini kontrol edin.
4. Radyatör peteklerinin temiz olup olmadığını kontrol edin.
5. Sorun devam ediyorsa termostatik valf ve sıcaklık sensörü arızası için uzman teknik servis çağırın.

Adana’da Vidalı Kompresör Hararet ve Acil Arızaları İçin 7/24 Hizmetinizdeyiz:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Konum / Arıza Bildir

Sanayi tesislerinde, atölyelerde ve fabrikalarda üretimin kesintisiz sürmesi, basınçlı havanın sürekli ve kararlı bir şekilde sağlanmasına bağlıdır. Basınçlı hava sistemlerinin kalbini oluşturan vidalı kompresörlerin yüksek performansla çalışması ve ani üretim duruşlarına yol açmaması için düzenli periyodik bakım ve doğru kullanım şarttır.

Bu rehberde, DNZ Kompresör teknik servis uzmanlarımızın tecrübeleriyle vidalı kompresör bakımında dikkat edilmesi gereken tüm kritik noktaları derledik.

1. Günlük ve Haftalık Kullanıcı Kontrolleri

Kompresörünüzün uzun ömürlü olması için teknik servis müdahalesi gerektirmeyen, işletme personeli tarafından kolayca yapılabilecek rutin kontroller bulunmaktadır:

• Yağ Seviyesi Kontrolü: Kompresör çalışırken veya stop ettikten 10 dakika sonra yağ gözetleme camından seviye mutlaka kontrol edilmelidir. Yağ seviyesi minimum çizgisinin altına düşmemelidir.
• Kondens (Su) Tahliyesi: Hava tankı ve basınçlı hava kurutucusunun altındaki otomatik tahliye valflerinin çalıştığından emin olunmalıdır.
• Çalışma Sıcaklığı Takibi: Elektronik kontrol panelindeki çalışma sıcaklığı izlenmelidir. İdeal sıcaklık 75°C – 85°C aralığıdır. 95°C üzerindeki sıcaklıklar hararet uyarısı verir.
• Hava Emiş Filtresi Temizliği: Tozlu ortamlarda çalışan kompresörlerin hava filtreleri haftalık olarak düşük basınçlı hava ile dışarıdan içeriye doğru temizlenmelidir.

2. Periyodik Bakım Aralıkları ve Değişen Parçalar

Vidalı kompresörlerde üretici standartlarına göre belirlenmiş saatlik periyotlar bulunur:

2.000 Çalışma Saati Bakımı (Standart Bakım)

• Kompresör Yağı Değişimi: Vidalı kompresörler için özel formüle edilmiş sentetik veya mineral yüksek ısı dayanımlı yağ yenilenir.
• Yağ Filtresi Değişimi: Vida bloğunu aşınmalardan koruyan yağ filtresi yenisiyle değiştirilir.
• Hava Emiş Filtresi Değişimi: Toz tutma kapasitesini dolduran hava filtresi değiştirilir.
• Kayış-Kasnak & Gergi Kontrolü: Kayış gerginliği kontrol edilir, yıpranma varsa yenilenir.

4.000 ve 8.000 Çalışma Saati Bakımı (Ağır Bakım)

• Hava / Yağ Separatörü Değişimi: Basınçlı havadaki yağı ayıran separatör filtresi değiştirilir. Tıkanmış separatör yüksek elektrik tüketimine ve hararete neden olur.
• Termostatik Valf Bakım Kiti: Yağ sıcaklığını ayarlayan termostatik valfin termostat elemanı ve contaları yenilenir.
• Emiş Regülatörü (Unloader) Bakımı: Boşa ve yüke geçiş valfinin diyafram ve yay takımları değiştirilir.
• Minimum Basınç Çekvalfi (MPV) Bakımı: Tanktaki basıncı vida bloğunda tutan çekvalf takımı yenilenir.

3. Vida Bloğu (Air-End) Revizyonunun Önemi

Vidalı kompresörlerin en pahalı bileşeni vida bloğudur. Vida rulmanları genellikle 20.000 – 24.000 çalışma saati aralığında ömrünü tamamlar. Zamanında revizyona alınmayan vida bloklarında rulman dağılması sonucu erkek ve dişi rotorlar birbirine sararak kilitlenir. Bu durum kompresörün kullanılamaz hale gelmesine ve devasa maliyetlere yol açar.

4. Kompresör Dairesinde Dikkat Edilmesi Gereken Ortam Şartları

• Kompresör odası temiz, kuru ve bol havalandırmalı olmalıdır.
• Radyatörden çıkan sıcak havanın tekrar emişe girmemesi için hava tahliye bacası (davlumbaz) takılmalıdır.
• Kompresörün etrafında en az 1 metre bakım ve hava sirkülasyon alanı bırakılmalıdır.

Adana ve Çukurova Genelinde 7/24 Profesyonel Vidalı Kompresör Bakımı İçin:

0322 429 30 40
WhatsApp ile Bilgi Al